Din

Risale

TEFSİRÜ'L MÜNİR (15 CİLT)

VEHBE ZUHAYLİ


TAKDİM

بســــــــــــــــــم الله الرحـــــــــمن الرحـــــــــــــيم

Tefsirü’l Münir, 1932- 2015 yılları arasında yaşamış önemli İslam âlimlerinden Prof. Dr. Vehbe Zuhaylî’ye aittir.


Bilimevi, okuyucu nezdinde kazanmış olduğu güven ile temel eserler dizisine devam etmektedir. Bu eser, İslam dünyasında kabul görmüş muteber bir tefsirdir ve yazarının şu cümleleri de bu eser üzerinde ne kadar titizlik gösterdiğinin delili niteliğindedir. “Bu tefsiri yazmak cesaretini ancak sözünü edeceğim şu ilmî çalışmalarımı yaptıktan sonra gösterebildim: Biri; İslam Fıkhı Usulüne dair iki ciltlik, diğeri değişik mezheplere göre Delilleriyle İslam Fıkhı adını taşıyan sekiz ciltlik eser… Çeyrek asrı geçen üniversitede geçirdiğim öğretim hayatı… Ayrıca tahkik, tahrîc ve açıklamalarıyla Peygamber Efendimizin hadisine dair arkadaşlarımla ortaklaşa yaptığım çalışmalarım ve bunlara ek olarak da otuzu geçen ansiklopedi maddeleri, araştırmalar ve bir takım telif çalışmaları.” Yazarın bahsetmiş olduğu ve kendisine hem İslam dünyasında hem de Türkiye’de haklı bir ün kazandıran fıkıh konusundaki bu eseri de yine yayınevimiz tarafından on cilt halinde “İslam Fıkhı Ansiklopedisi” adıyla yayınlanmıştır. 

Tefsir’ül Münir, orijinalinde Kur’an-ı Kerim’in her iki cüzünü bir ciltte toplamaktadır ve Türkçeye de aynı özellik korunarak çevrilmiştir. İnsanlara, Yaratıcılarından inen Kitabı açıklayan bir eser ile ilgili her aşamanın, çok hassas ve ciddi bir mesele olduğunun şuuru ile eserin tercümesi üzerinde titizlikle durulmuş, tercümeler dizgi aşamasına gelmeden önce çeşitli açılardan kontrol edilmiş ve yazar tarafından verilmek istenen anlam ve bilgiler en sıhhatli bir şekilde aktarılmaya çalışılmıştır.

Eserin metoduna gelince; ayetler konu bütünlüğü ve kompozisyonu içinde bölüm bölüm ele alınmakta ve tefsir edilmektedir. Surenin fazileti ile ilgili rivayetler varsa bunlar Surenin Fazileti başlığı altında kaydedilmektedir. Tefsiri yapılan ayetlerin önceki ve sonraki ayetler ile ilişkisi Önceki Ayetler ile İlişkisi başlığı altında açıklanmakta; ayetlerin iniş sebebi, rivayetlerin sahih veya zayıf olduğunu da belirterek Nüzul Sebebi başlığı altında yazılmaktadır. Daha sonra Belagat kısmında, Kur’an’ın kendisi gibi bir kitabın ortaya konulamayacağı konusunda meydan okuduğu mucizevi yönü, yer almaktadır. Bu bölümden sonra Kelimeler ve İbareler başlığı altında ayetlerin mealleri özlü bir şekilde açığa kavuşturulmaktadır. Son olarak Ayetlerden Çıkan Hüküm ve Hikmetler başlığı altında da bu ayetlerin ortaya koyduğu hükümler ve hikmetler maddeler halinde ve özet olarak yazılmaktadır. 


Bu Tefsirin Kendisine Ait Özellikleri:

1- İlk defa bu tefsirde Kur’an-ı Kerim cüzler esas alınarak tefsir yapılmış ve bu şekilde iç düzen oluşturularak basılmıştır. Her cilt, iki cüzü kapsamaktadır. Bu ise eseri kendinden yararlanılması ve okunulması en kolay tefsir yapan son derece önemli bir yeniliktir.

2- Tefsir, günümüz insanının anladığı bir üslupla kaleme alınmış, lüzumsuz dil münakaşaları yerine Kur’an-ı Kerim’in indiriliş amacını en iyi yansıtacak şekilde ve onun ruhuna uygun tarzda açıklaması ortaya konulmuştur.

3- Tefsir sırasında kullanılan bütün hadislerin ve rivayetlerin, sıhhat ve zayıflık dereceleri kaydedilmiştir. 

4- Ayetler, önce diğer ayetler ve hadisler ile açıklanmış daha sonra Kur’an’ın genel bağlamı içerisinde tefsir edilmiştir. 

5- Kur’an’dan çıkan gündelik hayata yönelik bütün fıkhi hükümler teferruatı ile ve fıkıh mezheplerinin görüşleri çerçevesinde yazılmıştır. Tefsirin bu yönü yazarın İslam dünyasınca kabul gören fıkıhçı yönünün etkisi ile diğer tefsirlere göre çok farklı bir durumdadır.

6- Tefsirde günümüz insanının ihtiyaçları ve aradığı soruların cevapları verilmiş, bu şekilde Kur’an’ın her dönem ve toplum için yeni ve eskimez yönü öne çıkarılmıştır.

7- Belagat kısmında şimdiye kadar müstakil olarak ele alınmayan Kur’an’ın dil mucizesi oluş yönü her ayet ile ilgili olarak verilmiş, böylede bu konuda araştırma yapacak olan insanlar içinde büyük bir imkân sunulmuştur.

8- Tefsir edilen bütün ayetlerin günümüz insanı için ne dediği, mesajının ne olduğu maddeler halinde toplu olarak sunulmuş olup, bu da bu tefsire ait ve kendisinden yararlanmayı kolaylaştırıcı bir özelliktir.


Vehbe Zuhaylî’den Tefsirine Dair…

Hakkında yüzlerce kitabın yazıldığı ve ilim adamlarının her zaman başvurduğu kaynak olma özelliğini koruyacak olan Kur’an-ı Kerim’in mazhar olduğu bu ilgi ve ihtimam, varlık âleminde hiçbir kitaba nasip olmamıştır. Elinizdeki bu kitabı tükenmek bilmeyen Kur’an-ı Kerim kaynağından süzülüp, çıkarılmış bilgi, marifet ve kültürler arasından seçerek oluşturdum. Bu kitapta; ele alınan hususların çağın ihtiyaçlarıyla ilgili ve gerekleri ile yakın ilişkili olmasına, bunların sade bir üslup ve kapsamlı, bilimsel bir analiz ile açıklamalarının yapılmasına çalışılmıştır. Bu eseri vücuda getirirken usandıracak kadar uzun olmamasına dikkat ettim. Ancak, açıklama üslubu açısından Arap dilinden uzak kalmış bir nesil tarafından adeta bir şey anlaşılmayacak şekilde özlü ve kısa yazmaktan da uzak bir yöntem izlemeye çalıştım. 

Zor olan hususları kolaylaştırmak, yabancı görünen meseleleri tanıtmak, Müslümana tefsirdeki İsrailiyâtın tesirinden uzak bir kültür vermek; bunu yaparken de modern hayata, şahsî kanaatlere, aslî esaslara ve doğru bilgi birikimlerine cevap vermeyi göz önünde tutmak gerekmektedir. Kur’an-ı Kerim; hayır ve doğruluk istikametinde, bilgisizlikle ve gerilikle savaşmak uğrunda aklı kullanmak, düşünmek, sonuna kadar zihinsel faaliyetlerde bulunup bütün kabiliyetleri bu uğurda yönlendirmek üzere davetini odaklaştırmış bulunmaktadır.

Bundan dolayı da meselelerin fıkhî yön ve hikmetlerini açıklamakla yetinmeyip, Kur’an ayetlerinin gerek açık gerek üstü kapalı ifadelerini daha geniş anlamıyla; inanç, ahlak, günlük toplumsal ve ferdi hayat için bir program ve anayasaya kadar uzanan bir çizgide açıklamaya çalıştım. Böylelikle şanı yüce Rabbimizin şu buyruğunda dile getirilen doğru ve gerçek çağrısının isteğini yerine getirmeye çalıştım. “Ey iman edenler! Sizi, size hayat verecek şeylere davet ettiği zaman Allah’ın ve Rasulü’nün çağrısına uyun. Bilin ki Allah kişiyle kalbi arasına girer ve siz gerçekten yalnız ona dönüp toplanacaksınız.” (Enfal, 24)

İşte bu ayeti kerimeye göre; Şanı yüce Rabbimiz ile onun gerçek peygamberi bu varlık âlemindeki bütün insanları, bütün şekilde ve anlamlarıyla şerefli, soylu ve özgür bir hayata çağırmaktadır. İnsanı bilgisizliğin vehimlerinden ve hurafelerden kurtaran, onu Allah’tan başkasına kul olmaktan, hevâ ve arzularına boyun eğmekten, materyalizmin azgınlığından koruyan, kalpleri de akılları da dirilten bir akideye ve bir düşünceye çağıran ancak İslam’dır. Kur’an’ın bu çağrısı adalete, hakka ve bütün insanlığı kuşatıcı rahmetedir. Hayatın, düşüncenin, tasavvur ve yaşayışın dosdoğru metodunadır. İnsanın Allah ile kainât ve hayat ile ilişkisine açıklık getirecek şekilde bütün varlık âlemini kuşatan bir bakış açısınadır. 

Benim, Kur’an-ı Kerim’in tefsirine dair böyle bir eser ortaya koymaktan hedefim, Müslüman olsun veya olmasın; insanların, yüce Allah’ın kitabı ile bağlantısını kurmaktır. Böyle bir kitabın tefsirinden hedefimiz bu olduğuna göre bu tefsirin eski ve yeni güvenilir tefsir kitaplarına, Kur’an-ı Kerim ile ilgili tarihî malumatlara ve nüzul sebeplerine, çoğu ayetin anlaşılmasına yardımcı olan i’raba (dilbilgisine) yönelik açıklamalara dayanması hem rivayet hem de aklî bilgi ve izahları bulundurması gerekir.


Bu eserdeki metod ve planım aşağıdaki şekildedir:

1- Konuların ruhuna uygun açıklayıcı başlıklar altında Kur’an ayetlerini bölümlere ayırmak.

2- Her bir surenin genel olarak muhtevasını açıklamak.

3- Sözlük açıklamaları.

4- Ayetlerin nüzul sebeplerini, bu hususta varid olmuş en sahih rivayetlere göre kaydedip zayıf olanlarını bir kenara bırakmak. Peygamberlerin kıssalarını, Bedir ve Uhud savaşları gibi İslam tarihinin büyük olaylarını güvenilir siret kitaplarından hareketle aydınlatmak.

5- Ayetlerin, tefsir ve açıklamalarını yapmak

6- Ayetlerden çıkarılan hükümleri belirtmek

7- Belagat ve irab (dilbilgisi) ile ilgili konuları –bunların üzerinde durmak istemeyenlerin anlamasını zorlaştırmadan- dileyen kişi için anlamın açıklanmasına yardımcı olması için açıklamak.

İçinde yaşadığımız dönemde mescitlerde ve başka yerlerde İslam’a davet çoğalmakta, İslam hakkında pek çok şey söylenmektedir. Fakat bazen hak ve batıl birbirine karıştırılmakta ya da bilimsel dikkatten uzak kalınmaktadır. Tefsirde olsun, hadis, fetva ve şerî hükümlerin açıklanmasında olsun durum böyledir. Bu noktada elinizdeki eser güvenilir bir başvuru kaynağı, insanların saptırılmasından ve bilgisizce fetva vermekten engelleyecek özellikte, âliminde, ilim öğreneninde güveneceği bir eser olacaktır. Hepimizin yol göstericisi; Buhari ve Müslim’in, Müminlerin Emiri Hz. Osman b. Affan’dan (r.a.) rivayet ettikleri Rasulullah’ın (s.a.): “Sizin en hayırlınız Kur’an-ı öğrenen ve öğretendir.” buyruğu olsun.


Bu eserin, Kur’an-ı Kerim’in anlaşılmasına bir hizmeti olacağı ümidini taşımaktayız. Cenab-ı Hak’tan Kur’an-ı Kerim’in sadece bize ne dediğini değil bizden ne istediğini de anlamayı nasip etmesini niyaz ederiz. 

BİLİMEVİ


KİTAP KATEGORİLERİ